De Nederlandse drafsport ligt op z’n gat. Beleidsbepalers gaan rollebollend over straat, geld is er niet of nauwelijks en de toekomst is ongewis. Drafcentrum Wolvega werd begin deze maand zelfs failliet verklaard. De koersen op de Friese baan gaan echter wel door. Nóg wel. Hoogste tijd om eens sfeer te proeven. Op naar een wereld van paarden, sulky’s en pikeurs. En, zoals dat hoort op de drafbaan, leggen we ook een wedje.
Hoe toepasselijk. Op weg naar Drafcentrum Wolvega zingt Mick Jagger samen met zijn Rolling Stones-vrienden over ‘Wild Horses’. Het easy-listening nummer wordt bruut onderbroken door de TomTom. ‘Over 200 meter, rechtsaf’, klinkt het. Daar is de baan. Gelegen aan, jawel, de Drafsportlaan. Over toepasselijk gesproken.

Even een duik in de archieven. Drafcentrum Wolvega, in 1928 ooit begonnen als Lindenoord aan de westkant van het dorp en in 1991 op een nieuwe locatie in het oosten verder gegaan als Lindetrek. De Haagse ondernemer Ed Maas neemt de baan over in 1996, na een faillissement van Lindetrek. De nieuwe naam wordt Drafcentrum Wolvega, maar een dikke twee weken geleden herhaalt de geschiedenis zich.
Op 2 oktober wordt het drafcentrum failliet verklaard, althans het onroerend goed. De koersen kunnen de komende tijd doorgaan, omdat de exploitatie van de baan buiten het faillissement valt.
En om de perikelen in de sport nog wat complexer te maken zijn er óók nog eens allerlei problemen voor de Stichting Nederlandse Draf- en Rensport. Die zit in surséance van betaling en werd vorige week bijna failliet verklaard. In plaats daarvan werd de surséance verlengd tot juni 2010. Daarna gingen curator Christiaan Mensink en Wolvega’s baanmanager Wiebe Hofstra rollebollend over straat. De beleidsbepalers voerden in de media een discussie over het al dan niet op korte termijn sluiten van de baan in Wolvega. Hommeles dus. Geen geld. Geen toekomst. Of in elk geval een hoogst onzekere.
Terug naar het drafcentrum. Bij binnenkomst valt al op hoeveel mensen driftig in de weer zijn met het wedden op paarden. Maar voordat we ons daar ook mee bezig houden, valt het oog allereerst op een plakkaat met foto’s en teksten over Action Skoatter. Een betere herinnering aan de glorietijd van drafsport in Fryslân is er niet. Action Skoatter, dát was eind jaren tachtig een fenomeen.

,,Action Skoatter was een boegbeeld. Deze sport heeft een nieuwe Action Skoatter nodig. Een sterk legendarisch paard waarmee je de sport promoot. Reclame voor de drafsport. Iedereen kende Action Skoatter.’’ Was getekend: Albert Hof. Zelf in vroegere tijden een pikeur, inmiddels al weer 22 jaar betrokken bij de drafsport in Noord-Nederland. En dus ook Wolvega. ,,Als lid van het draverijcomité”, verduidelijkt hij.

De tijden van Action Skoatter, dat waren tijden van weleer. Waarin heel Fryslân met bussen vol een paard achterna reisde dat de ene na de andere wedstrijd won. Tussen 1985 en 1993 won de schimmel maar liefst 92 keer in 147 starts. Ze werd zelfs verkozen tot ‘Draver van de Eeuw’.
De prestaties van ‘Us Action’, zoals ze liefkozend werd genoemd door de Friese drafsportliefhebbers, bezorgden de sport veel aandacht. Aandacht die er nu niet of nauwelijks meer is. En dus heeft Hof gelijk: de drafsport heeft een nieuwe ‘Action’ nodig.
Nee, meent Hof, de drafsport op Wolvega is niet meer zoals het geweest is. ,,Vroeger had je hier veel meer topmeetings. Dan kwamen de eerste mensen al om twaalf uur of half één, terwijl de koersen pas om half zes van start gingen. Tegenwoordig beginnen de koersen om vier uur. Véél te vroeg, vind ik.”
En zo kan Hof nog meer redenen bedenken waarom de sport op zijn retour is. Ook in Wolvega. ,,Er wordt niet genoeg aan pr gedaan. Maak meer reclame voor de koersen, denk ik dan. Het zou zonde zijn als de drafsport verdwijnt uit Wolvega. Maar dan moet er wel iets worden ondernomen om de sport populairder te maken bij het publiek. Ook bij een jonger publiek.”
Daar heeft Hof een punt. Vandaag, op deze koude en winderige zaterdag, in Wolvega zijn er veel mensen van vijftig jaar en ouder, van jongere generaties nauwelijks een spoor. Hoewel: een enkeling heeft zijn kinderen meegenomen. Zoals Yolanda en Herman Altheer. Ze zijn naar eigen zeggen bevriend met een pikeur en komen vandaag eens een kijkje nemen.

,,We hebben er een dagje-uit van gemaakt”, aldus de Noord-Hollandse moeder van twee kinderen. ,,De kids mee, even op bezoek bij vrienden in de buurt en bij het paardenrennen kijken. Dit heb ik nog nooit eerder gezien. Leuk om ’ns mee te maken.” Gewed heeft ze niet. Met een lach: ,,Daar snap ik niks van.”
Dat is nog een kritiekpunt van Hof. ,,Ze zouden de weddenschappen toegankelijker moeten maken voor de mensen. Als je hier voor het eerst komt, bestaat de kans dat je er niets van snapt.” Hij lurkt nog maar eens aan zijn sigaar. ,,En de entree, daar moeten ze hier ook wat aan doen. Gewoon eens vrijkaarten weggeven aan mensen. Zo trek je weer meer publiek.”
De staantribunes nabij de finish staan vandaag lang niet helemaal vol en ook het plateau nabij de rechterbocht zou veel meer toeschouwers kunnen bergen. Maar toch is het gezellig druk. Boven in het restaurant waar groepen kunnen genieten van een arrangement, maar vooral onder, in de evenementenhal.
Mensen zitten er aan tafels, boekje met statistieken over alle deelnemers erbij en kijken op welk paard er gewed moet worden. Monitoren geven aan hoe de quotering (de winsom voor elke ingelegde euro) is per paard. De een doet het onder het genot van een biertje, de ander onder het genot van een kop snert.
Uit de boxen in de hal klinkt Bright Eyes van Art Garfunkel. En op de deelnemerslijst voor de vierde koers staat onder nummer acht het paard Youcancallme Al. Laat dát nu net een zinsnede zijn uit een nummer van Paul Simon. Inderdaad, de andere helft van het illustere zangduo. Dat kán geen toeval zijn: dit voorteken moet welhaast zeker de overwinning opleveren; hoogste tijd om zelf een gokje te wagen.
Snel een van de blaadjes invullen, wat nummertjes hier en
daar omcirkelen - wel de goede uiteraard - en een kind kan de spreekwoordelijke was doen. ,,Nog vier minuten tot de start”, laat een vrouwenstem aan iedereen weten via de speakers. De spanning stijgt. Bij het sein ‘één minuut’ stromen de mensen naar buiten. Als bijen op de honing, komen ze af op de start van de koers.
Het hart gaat sneller kloppen van het vooruitzicht op een wereldreis, een Ferrari voor de deur en een jacht in Monaco. Daarnaast wat geld aan familie en vrienden geven, wat goede doelen ondersteunen en vooruit, van de winst van de weddenschap kopen we nog een mooi strandhuis op de Dominicaanse Republiek ook. Lang leve de drafsport. Wat een weelde. En dat allemaal dankzij een lousy tien euro op nummer acht als winnaar.
‘Jammer’
Helaas. De droom wordt ruw verstoord door de realiteit. Die is ten eerste dat de tien euro niet meer dan 54 euro op zal leveren. Maar zelfs dat is te veel gevraagd. YoucancallmeAl ligt weliswaar vanaf de start aan kop, maar wordt op de laatste meters voor de finish nog ingehaald. Gegokt en verloren, heet het dan.

Een beteuterde blik verraadt blijkbaar veel. ,,Gewed op nummer acht zeker?”, vraagt een man met een even weelderige als grijze haardos. Hij weet het antwoord al en schudt het hoofd. ,,Jammer.’’ Om daar bij het weglopen meesmuilend aan toe te voegen: ,,Ik had wél de goede.”
Even terug naar de balie van wedkantoor Runnerz. Die int de wedjes van de mensen. Erik Schuddebeurs heeft namens die organisatie ook zo zijn mening over de toestanden in de drafsport. De bookmaker is het grotendeels eens met het Wolvegaster comitélid Hof. ,,Vrijkaarten geven is bijvoorbeeld een goed idee. Bij grote wedstrijden als de Prijs der Giganten komen ook mensen uit het Westen naar Wolvega. Dat is wel leuk, maar die moet je zien vast te houden”, betoogt Schuddebeurs.
Dat het wedden te moeilijk zou zijn, gaat er bij hem niet in. ,,Ik kan me wel voorstellen dat mensen die hier voor het eerst komen, even raar staan te kijken. Maar in principe is het niet zo moeilijk hoor. Iedereen kan uitleg krijgen. Gewoon vragen.”

De man van de weddenschappen ziet ondanks alle financiële problemen van de sport op dit moment wel degelijk een toekomst. ,,Als er iets beter campagne wordt gevoerd om de sport populairder te maken én onder de aandacht van de mensen te brengen, dan komt het wel goed. De sport en de drafbanen lijken mij wel rendabel, maar dan moet er wel iets veranderen ten opzichte van het huidige beleid.”
De plicht roept, Schuddebeurs moet weer bezig met zijn werkzaamheden. ,,Tot de volgende keer’’, grijnst hij vanachter zijn desk met het oog op een nieuw bezoek aan de koersen in Wolvega.

Of die volgende keer er daadwerkelijk komt, is nog maar de vraag. Want niemand die nog precies weet hoe de financiële malaise in drafsportland gaat aflopen voor de sport en voor Wolvega.
Die tien euro hebben ze in elk geval binnen. Een einde aan de drafsport zou jammer zijn. Want één ding is wel duidelijk: zo’n day at the races in Wolvega is eigenlijk best heel leuk. (Bron: FD)